Ontzuilde Omroepen

In 2014 waren er nog 3,5 miljoen burgers lid van een publieke omroep, daarvoor waren het er nog veel meer. Inclusief de nieuwe omroepen staat de teller momenteel op nog geen 2,5 miljoen. Tja, vroeger werd je als protestant lid van de NCRV, als gereformeerde lid van de EO, als arbeider of linkse Amsterdammer van de VARA en Cor van der Laak was natuurlijk krities AVRO-lid. Dit typetje, gespeeld door Kees van Kooten presenteerde zichzelf als een zeurderig burgermannetje, op deze wijze het gemiddelde AVRO-lid vertegenwoordigend. Met dien verstande dat ’Cor’ wel degelijk krities was op van alles en iedereen, zijn weigering om te betalen voor een eerste klasticket – in de trein – is legendarisch.  

Het op verzuiling gebaseerde omroepstelsel begon ietwat te kraken met de introductie van de ’vertrossing’. Midden jaren zestig van de vorige eeuw werd de TROS – Televisie Radio Omroep Stichting – opgericht en werd met luchtige programma’s immens populair. Bananasplit en animalcrackers (met André van Duin) werden ’smashing hits’, maar daar was de publieke omroep toch niet voor uitgevonden? De TROS ging niet uit van religieuze of politieke beginselen, dientengevolge kwamen de programmamakers met pretentieloze TV-verpozing. ’Leuke dingen voor de mensen brengen’, dat was het adagium. In feite schopte deze nieuwe club hiermee de principes van het Omroepbestel ondersteboven, maar dat was TROS-leiding ’(eenheids)worst’. Eigenlijk was er sprake van een wolf in schaapskleren, de TROS was vanaf de start een commerciële omroep avant la lettre.

Nog even een kleine rectificatie, in Nederland heeft lange tijd niet een omroepbestel, maar een omroepbladenbestel bestaan. Omroepen hadden in de vorige eeuw nog het alleenrecht de programmering van de komende week te vermelden in hun omroepblaadjes. Wilde je weten wanneer de Dolly Dots bij de TROS optraden, dan moest je eerst wel neuzen in de Studio (van KRO), of de AVRO bode. Omroepen hadden in die tijd een comfortabele monopoliepositie, met de opheffing hiervan begon de definitieve neergang

Hiernaast kregen de omroepen steeds meer concurrentie van andere mediavormen, zoals Netflix, HBO, Youtube, social media en weet ik wat al niet meer. Ouderen kijken nog wel regelmatig naar de 3 nationale zenders en dat verklaart het suces van Jan Slager, de grote man achter omroep MAX. Janneman is met zijn ouderencluppie inmiddels – in ledental – omroepen als AVRO/TROS voorbij gestreefd. Ja, Cor van der Laak is in 2014 getrouwd – sorry, gefuseerd – met Ivo Niehe, het huwelijk houdt wonderwel stand. Maar dat is geen verrassing, de fusie van deze twee omroepen kan als volgt worden omschreven: traditionele BUMA – Burgerman – ontmoet iets jongere traditionele BUVRO, Burgervrouw……

MAX is de enige die sinds 2014 een groei in ledental laat zien alsmede de nieuwkomers natuurlijk. Arnold Karskens komt met stip binnen met zijn ’Ongehoord Nederland’. Volgens de (oud)journalist Karskens is er behoefte aan een gezond rechts geluid, de meeste bestaande omroepen zijn in zijn ogen zo links als de pest. Wel, misschien niet als de pest, maar het progressieve geluid heeft wel een beetje de overhand, bij het NOS-journaal merk ik dat dagelijks. Heel erg storend vind ik dat overigens niet, wel is de ’NOS-navelstaarderigheid’ mij een doorn in het oog, zowel de kwantiteit als kwaliteit van buitenlands nieuws laat zwaar te wensen over.

Verder is daar omroep ZWART, een initiatief van onder de rapper Akwasi. Deze veelkleurige club is eigenlijk een soort tegenhanger van Ongehoord Nederland. Prima hoor, wat mij betreft is er voor beide plek in dat vermolmde omroepbestel. Eigenlijk doen deze nieuwkomers weer een beetje recht aan de originele publieke omroepfilosofie. Karskens is de spreekbuis van FvD, PVV en hun – inmiddels veel – afsplitsingen. Akwasi is meer de voorman van partijen als BIJ1 (Sylvana Simons), GroenLinks en een beetje D66. Ik ben benieuwd naar hun programma’s, op verdere vertrossing zit – in ieder geval – ik niet te wachten.

Commerciële omroepbaas John de Mol ziet dat publieke omroepbestel al jaren met lede ogen aan. 80% van de programma’s van NPO 1 tot en met 3 is inmiddels als commercieel te kwalificeren, maar de Avrotrossen en de BNNVara’s blijven toch een (commerciële) voorsprong houden op John’s Talpazenders. Ze delen in de STER-reclameinkomsten én krijgen centjes uit de staatspot. Meer dan 800 miljoen Euro in 2021, John de Mol daarentegen moet zijn budgetten uit commerciële inkomsten ophoesten. Wat zegt U, valse concurrentie? Wel degelijk, op lange termijn lijkt mij deze anomalie niet houdbaar.

Uiteindelijk zullen we in Nederland ook richting een BBC-model moeten gaan, de basis dient bij de publieke omroep op nieuwsvoorziening gestoeld te zijn. Met een flink snufje cultuur natuurlijk, maar that’s it. Ik zal de dag prijzen dat ik naar een uitgebreid NOS buitenlandjournaal mag kijken. Eigenlijk is het een ’big shame’ dat een volk met zoveel internationale (handels)contacten tijdens het acht uurjournaal minutenlang wordt ’verwend’ met het dilemma of het ’wild’ in de Oostvaardersplassen moet worden bijgevoederd of niet. Om vervolgens minutenlang verveeld te worden met het volgende leugentje van ene Rutte. Het navelstaren wordt op deze manier alleen maar aangemoedigd……

Piratenzender Veronica arriveerde in 1974 legaal op het vaste land. De VOO (Veronica Omroeporganisatie) was snel geboren, maar dit avontuur was geen lang lot beschoren. Veronica ’ging’ al snel weer commercieel, de publieke omroep werd geen vaste pleisterplek. Niet vreemd overigens, als we ons nog één van de oude Veronica-slogans herinneren: Veronica komt naar je toe deze zomer!

In een poging de Evangelische Omroep een ietwat sexy imago te geven stelden lolbroekerige reclamemakers het EO-bestuur de volgende slogan voor: Jezus komt naar je toe deze zomer!

Het is ’m niet geworden, uiteraard, maar ik heb wel een serieus sloganvoorstel voor de NPO/NOS. Indien er nu eens werkelijk wordt nagedacht over een professionele (internationale) nieuwsvoorziening dan heb ik de ideale one-liner al gevonden:

De wereld komt bij je binnen met de NOS (ook in de zomer…..)

Vélemény, hozzászólás?

Adatok megadása vagy bejelentkezés valamelyik ikonnal:

WordPress.com Logo

Hozzászólhat a WordPress.com felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Google kép

Hozzászólhat a Google felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Twitter kép

Hozzászólhat a Twitter felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Facebook kép

Hozzászólhat a Facebook felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Kapcsolódás: %s