Vier mei Vierendelen?

waalsdorpervlakte

Waalsdorpervlakte

Gaat de dodenherdenking op 4 mei over goed en fout? Nu, alleen al de vraag stellen is een kardinale vergissing. Ik meen dat het verstandig is woordelijk te vermelden waar de dodenherdenking officieel voor staat:

“Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Allen, burgers en militairen die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

bron: Nationaal Comité 4 en 5 mei

Een ieder herinnert zijn of haar doden op basis van deze defintie op eigen gekozen wijze. De twee minuten stilte om 8 uur is daar een onlosmakelijk onderdeel van die met respect bejegend dient te worden. Het gaat dus om NEDERLANDSE oorlogsslachtoffers die zijn omgekomen, dus ook om Nederlandse militairen die zijn omgekomen bij de poltionele acties in het huidige Indonesië. Uiteraard ben ik me ervan bewust dat dit een eufemistische uitdrukking is voor een in feite koloniale oorlog gevoerd en geleid door Nederlanders. De herdenking geldt ook voor de toen nog Indische Nederlanders die in deze oorlog zijn omgekomen en zelfs voor de ’overgelopen’ Poncke Prinsen die besloot om te gaan vechten voor de Tentara Nasional Indonesia.

En wat te denken van de 121 dodelijke Nederlandse slachtoffers die zijn omgekomen in de Korea-oorlog in de beginjaren vijftig. Hadden wij, Nederlanders daar ook overigens maar iets te zoeken? Was dat geen foute oorlog waar ’wij’ mede in verstrikt raakten? Uiteraard mogen deze vraagtekens geplaatst worden, maar dat doet er niks aan af dat we deze slachtoffers niet zouden herdenken. De doden kunnen geen oordeel meer uitspreken over het doel waarmee zij in een oorlog zijn gestuurd en overgens doet dit er ook helemaal niet toe. De communicatie van overheidswege en van het Nationaal comité 4 en 5 mei zou wat mij betreft op deze kern van de dodenherdenking geconcentreerd moeten worden. In 2012 beargumenteerde de burgemeester van Vorden dat ook Duitsers en Duitse soldaten herdacht moeten worden in het kader van verbroedering met de Duitsers. Op zichzelf een nobel streven, maar de vierde mei gaat niet over verbroedering met andere volken, het gaat nogmaals om de Nederlandse oorlogsslachtoffers.

In dit verband was de geplande lawaaidemonstratie op – vorig jaar op 4 mei precies om 8 uur – van de activist Meijerink natuurlijk een gotspe. In eerste instantie omdat het getuigde van een grenzeloze respectloosheid voor de oorlogsslachtoffers – zelfs voor diegenen waar hij voor meende te moeten opkomen – maar vooral omdat hij oneigenlijke argumenten hanteerde. Het gaat niet aan of Nederlandse militairen in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog oorlogsmisdaden hebben gepleegd of niet, de dodenherdenking bevat geen morele component.

Meijerink – die in het verleden tot 6 weken cel is veroordeeld voor openlijke geweldpleging en poging tot zware mishandeling – is een notoire aandachtstrekker met pathologische trekken. Eerst probeerde hij via een kort gedingrechter zijn lawaaidemonstratie geaccordeerd te krijgen en toen dat niet lukte klaagde hij gefrustreerd over zogenaamde koloniale rechtspraak. Met deze kortgedingprocedure maakte Meijerink zich naar mijn mening evident schuldig aan rechtsmisbruik, er zijn democratische landen waar zulks niet toegelaten is. Maar het trieste van Meijerink’s actie was dat hij onevenredig veel aandacht kreeg in een periode waarin het om respectvol herinneren aan oorlogsslachtoffers gaat EN dat hij mensen a priori de stuipen op het lijf joeg die aan de dodenherdenking op de dam wilden deelnemen. Iedereen herinnert zich nog de ’damschreeuwer’ die tientallen gewonden veroorzaakte, de Koninklijke familie moest zelfs in veiligheid worden gebracht. Wellicht zou wettelijk moeten worden ingevoerd dat Nederland op 4 mei om 8 uur twee minuten lang als ’stiltegebied’ geldt. een ieder die opzettelijk lawaai maakt op dit tijdstip kan op basis van deze wet vervolgd en veroordeeld worden.

Is voorgaand voorstel een beperking van onze grondrechten of op ons heilige recht op vrije meningsuiting? Ik dacht het niet. Het is meer een wettelijke bevestiging van het respect dat iedere inwoner van Nederland dient te hebben voor de dodenherdenking. Ja, zult U zeggen respect dwing je niet af met harde regeltjes en dat is zeker waar. Hiermee kom ik op de beladen term ’vrijheid’. Vrijheid beleven in een democratische samenleving is in gevaar als ik, door het uitoefen van mijn vrijheid de ander in zijn vrijheid belemmer. In de steeds meer gepolariseerde samenleving is dit niet alleen een actueel ,maar zelfs een acuut probleem.

Gaat de dodenherdenking overigens over vrijheid? Het klinkt wellicht merkwaardig, maar nee, niet in eerste instantie, het gaat om het respectvol herdenken van de slachtoffers. Dat velen deze herdenking koppelen aan de herwonnen vrijheid van Nederland in 1945 afgewongen door de geallieerden is uiteraard toegestaan. De dodenherdenking is nationaal maar tevens strikt persoonlijk. Zelf moet ik tijdens de twee minuten vaak denken aan die dappere Nederlandse piloten die met hun Fokker D21 jachtvliegtuigen de Duitse overmacht te lijf probeerden te gaan. De jeugdboeken van Klaas Norel – bijvoorbeeld ’Engelandvaarders’ – heb ik in mijn jeugd talloze malen verslonden. Maar ik denk ook altijd aan mijn eigen vrijheid, dat ik dankzij mijn gevluchte ouders – die naar Nederland vluchtten vanwege de neergeslagen opstand door Sovejettanks in Hongarije1956 – in echte vrijheid heb kunnen opgroeien. Alles went, zelfs hangen luidt het spreekwoord en dat geldt dus ook voor vrijheid. Maar het is essentieel voor het voorbestaan van de democratie dat het besef van die – vaak voor kennisgeving aangenomen – vrijheid levend wordt gehouden. You don’t know what You got till it’s gone! En zo is elke dodenherdenking voor elk mens anders, dús uniek.

Nationale dodenherdenking in de 21e eeuw. De opdracht van een ieder is de zuivere gedachte en betekenis van 4 mei levend te houden. De media stonden de afgelopen week bol van allerlei oordelen, getuigenissen, meningen etc. wat de vierde mei OOK zou kunnen betekenen. Maar beste opinieleiders en andere buitenlui, de dodenherdenking heeft maar één kernbetekenis, laten we die met z’n allen koesteren.

We fall, we break, we fail. But then, we rise, we heal, we overcome

Reklámok

Vélemény, hozzászólás?

Adatok megadása vagy bejelentkezés valamelyik ikonnal:

WordPress.com Logo

Hozzászólhat a WordPress.com felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Google kép

Hozzászólhat a Google felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Twitter kép

Hozzászólhat a Twitter felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Facebook kép

Hozzászólhat a Facebook felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Kapcsolódás: %s