Viktor ‘Recep’ Erdorbán?

Tijdens het onlangs afgesloten bezoek van de Turkse president Erdogan aan Boedapest maakte de Hongaarse premier Viktor Orbán het volgende – geopolitieke – statement: ’Hongarije moet zijn plaats vinden en bepalen tussen Berlijn, Moskou en Ankara’. Hiermee zegt de Hongaarse hopman eigenlijk dat Hongarije niet teveel zijn oren moet laten hangen, niet naar Moskou, maar ook niet naar de twee andere genoemde hoofdsteden. Tactisch gezien is dat, alleen al geografisch gezien de juiste keuze. In West-Europa waant men zich veilig na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog – in Duitsland is er bijvoorbeeld niet één functionerende onderzeeër meer over- ,maar voor de Midden- en Oosteuropese landen ligt dat toch ietsjes anders. Ok, Hongarije bevindt zich inmiddels ook onder moeder’s paraplu van de NAVO en de Europese Unie, maar dat betekent niet dat er geen dreigingen meer zijn. Sinds de Europese Unie sancties tegen Rusland is de handel tussen Hongarije en Rusland dramatisch gedaald, hiernaast is het vlakke poestaland als distributiescharnier tussen de Zuid- en Oosteuropese landen – Turkije! – en de EU niet te onderschatten. Orbán en met hem vele Hongaren willen niet meer afhankelijk zijn van alleen oost of west, of noord of zuid, zo simpel ligt het.

In dit kader wordt ook de oostelijke samenwerking  keer op keer nieuw leven ingeblazen, met de Chinezen gaat het alleen maar crescendo. In Budapest is bijvoorbeeld een groot Aziatisch centrum opgericht.  De harde grond onder de voeten van de Hongaren – de terroir – was, is en blijft onmiskenbaar Europa en ja, ook de Europese Unie. Elk jaar wordt op 20 augustus gevierd dat Koning ’Szent István’ de Hongaren definitief heeft geworteld in de Joods-Christelijke traditie van Europa. Maar dit gezegd hebbende, Hongarije eist voor zichzelf wel het recht op geen beperkingen ’whatsoever’ te hebben in de betrekkingen die het wil aangaan met andere landen. Dit schuurt regelmatig, de EU vindt het bijvoorbeeld helemaal ’niet prettig’ dat Orbán een deal sluit met Poetin voor de bouw van een kerncentrale in Hongarije. Op het vlak van de democratische vooruitgang gaat het in Hongarije volgens de EU ook niet zo lekker – Sargentinirapport! -, maar met een voor de derde maal behaalde tweederde meerderheid in het parlement heeft Omnivoortje Orbán vrij spel. In West-Europa kan en wil men maar niet begrijpen dat de Hongaar zoveel corruptie en media-ééndimensionaliteit accepteert maar vanuit West Europa is er óók sprake van een ééndimensionale zienswijze. De Hongaar is in de eerste plaats geïnteresseerd in veiligheid en een min of meer zeker bestaan. Ook in de tweede plaats trouwens EN overigens ook in de derde plaats. Sophie in ’t Veld, Europarlementariër voor D66 illustreerde de ’westelijke point of view’ meermalen treffend: ’als ik Hongaar zou zijn, dan zou ik zus ageren en zo protesteren etc etc’. Inderdaad, er is slechts één maar: Mevrouw in’t Veld is geen Hongaar, de denktrant en de denkpatronen van de karpatenbekkenbewoner kan ze eenvoudigweg niet volgen. Dat vind ik overigens nog van ondergeschikter belang, het kernprobleem van veel West Europese politici is dat men de denkpatronen oostelijker van Wenen NIET WIL volgen. Welke kant wijst dat typische Hollandse vingertje ook altijd op?

In bovenstaand licht was het bezoek van President  Erdogan aan Boedapest een interessante ’happening’. Op de eerste plaats was ik zeer verheugd dat ik me tijdens het hoogeëerde bezoek niet per auto hoefde te vervoeren in en om de Boedapester binnenstad. Veel plekken in de stad leken wel afgehuurd door Andy Vajna, de filmtycoon die zich definitief heeft genesteld in het Orbánnest. Automobilisten konden hun beste Hongaarse vloekwoorden weer eens van stal halen, lang stilstaan was hun treurige lot. De beelden deden me onwillekeurig denken aan mijn eigen lotgevallen in de Boedapester binnenstad bij een ander hooggeëerd bezoek, namelijk dat van oud KGB-er Poetin. Op het moment dat ik de parkeergarage van het hotel Four Seasons in wilde rijden werd ik tegengehouden door 4 geüniformeerde personen. Daarvan bleken er twee Hongaars te zijn, de andere twee communiceerden in een vreemde Slavische taal. Russisch? U zegt het. Door deze laatste twee werd ik gefouilleerd, de Hongaarse petten checkten de binnen- en buitenkant van mijn bescheiden bolide. Met behulp van verrolbare spiegels en ook het ’hondje’ mocht even ruiken aan het autointerieur. Op Hongaars grondgebied blijkt persoonlijke controle mogelijk door een stelletje Russische veiligheidshansworsten, wat zullen we nu beleven dacht ik tijdens het fouilleren. Die vermaledijde rode Roeskiek komen altijd terug, het zijn net boemerangs.  Maar ja, op dat moment wist ik niet dat in het belendende hotel Poetin net zijn Hongaarse ganzenlever aan het verorberen was.

Erdogan en Orbán waren zeer beleefd tegen elkaar, tja, de Turkse president was een beetje op ’Wiedergutmachungstour’  in Europa nu de economie in Turkije ernstig is gaan haperen. De grote Turkse mond is een beetje dichter gegaan nu de Turkse munteenheid flink is geduikeld en zelfs Trump zijn toorn heeft laten blijken in verband met de detentie van een Amerikaanse dominee. Het Ottomaanse rijk heeft het grondgebied van Hongarije zo’n 150 jaar in handen gehad – 16e/17e eeuw –  en heeft daarmee bijgedragen aan het cultureel erfgoed van Hongarije. De geneeskrachtige baden in Boedapest zijn hiervan een zeer geslaagd voorbeeld, niet in de laatste plaats vanwege de aantrekkingskracht voor – buitenlandse – toeristen. Dat een groot deel van de Hongaarse bevolking voor en tijdens de Turkse bezetting – slag bij Mohács! – is uitgemoord leek tijdens het presidentiële bezoek een voetnoot in de geschiedenis. Alhoewel? Orbán hintte toch een beetje op het bloedige verleden door te melden dat ’de Turken trots kunnen zijn op hun geschiedenis in het karpatenbekken’. Met andere woorden, jullie Turken wel, wij Hongaren zijn er helemaal niet trots op. Ach ja, het is lang geleden, hè. De ’vrome’ Orbán hamert meer en meer op de Christelijke waarden waarop de Hongaarse samenleving volgens hem is gebaseerd en tja, dat zijn natuurlijk geen Islamitische waarden. De ’business’ strijkt echter alle plooien glad, beide leiders benadrukten de goede relatie en de wil om de samenwerking verder uit te bouwen.

In die samenwerkingsdrang waren tijdens het bezoek nog wel een paar aardige ambities te noteren. De meest opvallende vond ik dat Orbán NAVO-partner Turkije als nog serieuzere militaire partner wil betrachten. Vandaar dat hij voorstelde om hier inhoudelijk invulling aan te geven. Erdogan stelde zich bereidwillig op, natuurlijk wil hij graag Turkse pantserwagens aan Hongarije verkopen, bij voorkeur die reeds gefinancierd zijn door de Europese Unie. Deze doen nu dienst aan de Turks-Syrische grens waar grensoverschrijdende Syriërs zonder pardon voor hun raap worden geschoten. Orbán zal wel niet met Hongaarse soldaten willen vechten tegen de Koerden in Noord-Syrië, maar goed, Erdogan kan deze – te verwachten – slachting met zijn eigen manschappen wel aan. Die strijd kan hij immers mooi financieren met die 3 miljard euro die hij van de EU heeft gekregen om de Syriërs tegen te houden die de Griekse grens willen oversteken. Inderdaad zegt Orbán, ’we mogen de Turkse president dankbaar zijn dat hij de overeenkomst van de EU met Turkije betreffende illegale immigranten 100% is nagekomen’. Dank je de koekoek! Een handvol Syriërs is vanuit Griekenland teruggestuurd naar Turkije, zo’n 50.000 zijn er voor in de plaats gekomen, er zijn zelfs gevallen bekend dat Syriërs door de Turken op het vliegtuig werden gezet richting Griekenland. Op wiens kosten? Domme vraag natuurlijk. En dit is slechts één treurig aspect van die EU/Turkije overeenkomst, een overeenkomst die uit nog veel meer wonden bloedt.

Was het bezoek van Erdogan zinvol? Zeker wel, Hongarije dient de zakelijke, culturele en politieke borden hoog te houden met de wereldspelers, dus ook met een grote regionale speler als Turkije. Voor Orbán is het bezoek tevens een herbevestiging van zijn status in de Europese Unie, na Merkel bezoekt Erdogan niet zo maar iemand, Viktor Orbán laat wederom zien dat hij eigenlijk DE man is van Midden-Europa, DE leider van de Viségradlanden. De Polen met een inwonersaantal dat het Hongaarse viermaal overstijgt vinden het prima zo, de grote Viktor houdt hen immers altijd de hand boven het hoofd binnen de Europese Unie. Erdogan kan enigszins gerust naar huis, zijn Europese tour is redelijk succesvol afgesloten, zelfs bij Merkel ging het er alleszins fatsoenlijk aan toe.

Alles koek en ei, kunnen we afsluiten? Niet helemaal, want er zit zoals Don Altobello in ’the Godfather’ zei nog wel een steentje in mijn schoen. In de westerse pers – ook door politici – worden Erdogan, Poetin en Orbán vaak in één adem genoemd, dictators, despoten, autocraten klinkt het veelvuldig. Zelfs een columnist van de NRC, Tom-Jan Meeus bezondigt zich aan deze vuilspuiterij. Vroeger was de slogan van NRC ’de krant die de nuance zoekt’, daar is vaak niets meer van terug te vinden, maar daarover in een andere column meer. De vuilspuiterij is voor tweederde terecht, want Orbán is van een totaal ander kaliber dan Poetin en Erdogan. Een paar kleine ’Stichwörter’ ten aanzien van Poetin: Skripal-aanslag, MH 17, Cyberoorlog tegen alles en iedereen, dopingschanaal Sotsji, Oekraïne burgeroorlog, de inname van de Krim, moord op rivaal Berezovski, onderdrukking in zuidelijke republieken, weerzinwekkende  ontkenningen in de media op bewezen beschuldigingen, Russische rol in Syrië-oorlog. Dit was slechts een kleine greep hoor!. ’Stichwörter’ ten aanzien van Erdogan: noemt Duitse regeringsvertegenwoordigers Fascisten, onderdrukt Koerden bruut, Valt pardoes buurland Syrië binnen om Koerden ’op te ruimen’, sluit buitenlandse journalisten op, arresteert schijnbare ’Gülen-activisten’ in het buitenland, smijt Amerikaanse dominee in het gevang, ontslaat een hoop ’subversieve’ leraren, stelt ’berufsverbot’ in, pakt willekeurig binnenlandse journalisten op en doekt met geweld kranten op, martelt gevangenen.  Ook hier, dit was slechts een kleine greep, hoor!

Wat stelt Orbán hier tegenover in negatieve zin? In grote lijnen samengevat: ééndimensionale regereringstrouwe media, partijpropaganda verpakt als ’nationale informatieverspreiding’ , somtijds dubieuze wetgeving en zelfverrijking met behulp van een handvol oligarchen. Deze aspecten heb ik bij de vorige twee heren maar even niet genoemd. Niet alle ontwikkelingen in Hongarije zijn op de zogenaamde Europese waarden gestoeld, zoveel is waar. Maar om Orbán op één lijn te stellen met Poetin en Erdogan is niet alleen feitelijk onjuist maar tevens een gevaar voor verdere integratie van de voormalige communistische landen, zoals Hongarije in de Europese Unie. En dat is helaas niet alleen de schuld van Hongarije, de Europese Unie meet helaas met alle maten tegelijk. In Hongarije hoor ik geregeld dat de EU niet eens optreedt tegen Spanje dat de Universele Verklaring van de rechten van de mens voortdurend schendt door nog niet eens een officieel referendum toe te laten om de Catalanen over hun eigen toekomst te laten beschikken. En de enige drogreden die de superdemocraat en superfederalist Guy Verhofstadt kan bedenken is dat de mogelijkheid daartoe nu éénmaal niet in de Spaanse grondwet staat. Inderdaad, hoor ik U zegen, maar dat ontslaat de Hongaarse regeringsvertegenwoordigers  niet van hun verplichting om zich netter te gedragen. Inderdaad, ’point taken’, ik zou het alleen op een andere toon communiceren, zakelijker en meer op feiten en feitelijke gedragingen gebaseerd. Het Sargentinirapport bijvoorbeeld heeft Orbán alleen maar in de kaart gespeeld.

Als echt slotakkoord. Orbán is wel een beetje een autocraat, maar het is wel ’onze’ autocraat………

Reklámok

Vélemény, hozzászólás?

Adatok megadása vagy bejelentkezés valamelyik ikonnal:

WordPress.com Logo

Hozzászólhat a WordPress.com felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Google kép

Hozzászólhat a Google felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Twitter kép

Hozzászólhat a Twitter felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Facebook kép

Hozzászólhat a Facebook felhasználói fiók használatával. Kilépés /  Módosítás )

Kapcsolódás: %s